Jakby zdjęto ze mnie ciężar góry — zapomniana mistrzyni czie
—࿈
Maczik Rema Darma Jangczub — jedna z tych postaci, które nie zostawiły wielu tekstów, ale zostawiły ślad w samej przestrzeni praktyki. Należała do najważniejszych kobiecych postaci tradycji Tropu Kagju, a być może również nurtu praktyk odcięcia ego — czie (chöd). Zachowało się jednak bardzo niewiele informacji o życiu tej jogini z XII wieku.
۞
Jej głównym nauczycielem był Kunden Repa (1148-1218), uczeń Pakmodrupy Dordże Dzialpo (1110-1170), który to z kolei należał do grona najzdolniejszych uczniów Gampopy (1070-1153).
Maczik Rema otrzymała wszystkie najważniejsze instrukcje swojej linii, po czym oddała się praktyce z całkowitym skupieniem. Miała osiągnąć wysoki poziom urzeczywistnienia oraz siddhi — duchowe moce. Autor kroniki zaznacza, że uczeni zgodnie uznawali ją za wielką joginię, która bezpośrednio urzeczywistniła pustkę (siunjata).
۞
Mimo to jej doświadczenia duchowe bywały kwestionowane — podobnie jak często działo się to w przypadku praktykujących kobiet.
۞
Pewna historia opowiada o tym, jak Maczik zwróciła się do uczonego z pytaniem dotyczącym własnego urzeczywistnienia. Ten uznał jej doświadczenie za działanie demonicznych sił i zalecił recytację Sutry Doskonałości Mądrości. Maczik nie przyjęła jego opinii.
Późniejszy komentator, Taktsang Lotsawa, interpretował tę opowieść jako przestrogę przed ujawnianiem swoich osiągnięć osobom o mniejszym duchowym doświadczeniu. Przytoczona historia pokazuje zarówno niezłomność Maczik, jak i napięcia wokół samej idei kobiecego autorytetu religijnego w Tybecie.
۞
Według przekazów około 1130 roku Maczik, gdy była jeszcze młodą kobietą, rozpoznała w pewnym chłopca, synu rybaka z doliny Dze, emanację samego Padampy Sangdzie (?-1117). Niemowlę przyniesiono do niej zgodnie z tybetańskim zwyczajem, aby zmiękczyła mu podniebienie masłem. Maczik Rema miała następnie usunąć przeszkody utrudniające rozwój duchowy chłopca, który wyrósł na słynnego mistrza tradycji Kadampa i Kagju, znanego pod imieniem Czegom Szerab Dordże. Niektóre źródła podają nawet, że wychowywała go osobiście.
۞
Uznaje się ją także za dzierżycielkę linii praktyki czie (chöd) znanej jako „Błogosławieństwo Otwierające Wrota Przestrzeni”. Więcej o praktyce czie w objaśnieniach poniżej.
Do naszych czasów nie zachowały się żadne pisma ani instrukcje Maczik Rema Darma Jangczub. Przetrwały jednak słowa przypisywane jej u kresu życia:
„Zawsze czułam smutek, gdy ktoś umierał, lecz cały proces mojej własnej śmierci odczuwam tak, jakbym została uwolniona spod ciężaru ogromnej góry. Umieram radośnie — mój umysł jest pogodny, swobodny, szczęśliwy i zrelaksowany.”
I to właściwie wystarcza.
⟁
◈ ◈ ◈
Diamentowe Dodatki
◈ 1: KOBIECE SIDDHI
→ nie „mistyczna delikatność”, tylko bezkompromisowa klarowność.
◈ 2: PRAKTYKA CZIE (chöd)
Czie to medytacyjna praktyka odcięcia → nie destrukcja, tylko rozpoznanie pustki wszystkiego (śunjata). Ma na celu odcięcie od przywiązania do ciała i utożsamiania się z ego.
Prowadzi do przecięcia przeszkód i zaciemnień umysłu, określanych czasem jako „demony” lub „bogowie”. Zalicza się do nich między innymi niewiedzę, gniew, a przede wszystkim dualistyczne postrzeganie „ja” jako czegoś posiadającego trwałą i samoistną naturę — wbrew buddyjskiej nauce o anatta, czyli braku trwałego „ja”. Jest również znana jako ofiarowanie ciała, chodzi tu o oddanie swojego ciała w formie pokarmu innym istotom.
Według Dziamgona Kongtrula Lodro Thaje praktyka czie polega na „dobrowolnym przyjmowaniu tego, co niepożądane, odważnym rzucaniu się w nieprzyjemne okoliczności, rozpoznaniu, że bogowie i demony są własnym umysłem, oraz bezlitosnym odcinaniu egocentrycznej pychy poprzez urzeczywistnienie równości siebie i innych.”
Dzięki tej praktyce, można pokonać lęki i przywiązania, co prowadzi do głębszego zrozumienia siebie i innych istot. W Tybecie funkcjonowało wiele różnych wersji czie. Są to praktyki rdzenne dla buddyjskich szkół Njingma i Kagju.
Czie łączy filozofię sutry Prajñāpāramitā z charakterystycznymi dla niej metodami medytacyjnymi oraz rytuałem tantrycznym, który obejmuje rozbudowane wizualizacje, śpiew, muzykę i recytacje. Praktyka angażuje całą percepcję praktykującego i ma prowadzić do głębokiej transformacji wewnętrznego krajobrazu umysłu. Ale są też esencjonalne wersje praktyk bez rozbudowanego ceremoniału.
Również w tradycji Yundrung Bön istnieją rytuały czie, mają jednak inne źródło niż praktyki linii przekazu wywodzących się z buddyzmu indyjskiego.
◈ 3: ZNACZENIE IMIENIA
Machik Rema Darma Jangchub (ma gcig reb ma dar ma byang chub) — jej imię można rozłożyć na kilka elementów o znaczeniu symbolicznym i honorowym, choć część pozostaje niejednoznaczna.
- Machik (Ma gcig) — dosłownie „Jedyna Matka” lub „Jedna Matka”. Jest to tradycyjny tytuł nadawany wielkim nauczycielkom i joginiom w Tybecie. Najbardziej znaną mistrzynią noszącą ten tytuł była Machig Labdrön.
- Rema / Rebma (reb ma) — element problematyczny filologicznie. Niektóre źródła sugerują, że: Ѱ „rema” mogło być archaicznym określeniem kobiety, Ѱ później błędnie poprawianym na „rima”, Ѱ albo odnosiło się do miejsca pochodzenia zawierającego sylabę reb/rem. Dokładne znaczenie pozostaje nieustalone.
- Darma / Dharma (dar ma) — fonetyczna adaptacja sanskryckiego słowa dharma. W języku tybetańskim klasycznym odpowiednikiem znaczeniowym byłoby chos, jednak w imionach osobowych często zachowywano sanskrycką formę w postaci transkrypcji fonetycznej. Człon ten odnosi się więc do Dharmy — Nauki Buddy, prawdy i ścieżki duchowej.
- Jangchub (byang chub) — tybetański odpowiednik sanskryckiego bodhi, czyli „przebudzenie”, „oświecenie”.
Całość można więc bardzo swobodnie rozumieć jako coś w rodzaju:
„Rebma — Jedyna Matka Dharmy i Przebudzenia” lub „Jogini Oświeconej Nauki z Rema”.
W tradycji tybetańskiej imiona takich postaci pełnią jednak bardziej funkcję duchowego tytułu i znaku urzeczywistnienia niż zwykłego imienia osobowego w zachodnim sensie.
Źródło:
• Treasury of Lives — biografia autorstwa José Cabezón. José Cabezón jest profesorem badawczym oraz emerytowanym profesorem katedry imienia Dalajlamy na University of California Santa Barbara. Pełnił również funkcję honorowego przewodniczącego American Academy of Religion.
Fundacja Rogaty Budda
— ⟁ —
Treść opracowana pod patronatem Fundacji Rogaty Budda — więcej »
• Tekst stanowi autorskie opracowanie przygotowane na potrzeby Projektu BuddhismTomorrow.
• Przy tworzeniu tekstu oraz ilustracji wykorzystano narzędzie oparte na sztucznej inteligencji Pandit—AI.
• Ilustracje mają charakter artystycznych impresji (AI) i nie stanowią rekonstrukcji świata rzeczywistego.
Niniejszy tekst powstał przy użyciu modelu Intellectus artificialis scribens (AIS) we współpracy z Homo sapiens scribens (HSS). Proces jego tworzenia miał charakter iteracyjny i obejmował następujące etapy »
- Inicjalny pomysł i koncepcja artykułu sformułowane przez HSS.
- Przeszukiwanie materiałów źródłowych — w tym poszukiwania dygresyjne i interdyscyplinarne — prowadzone w zasobach publicznych.
- Uzupełnienie korpusu źródeł o materiały prywatne i doświadczenie własne HSS.
- Kolacjonowanie i porządkowanie zebranych treści przy użyciu AIS.
- Określenie stylu wypowiedzi oraz zarysowanie głównych tez i struktury artykułu przez HSS.
- Generowanie tekstu przez AIS na podstawie dostarczonych założeń.
- Redakcja i korekta: HSS samodzielnie lub we współpracy z AIS.
- Iteracyjne dopracowywanie kolejnych wersji poprzez powtarzanie etapów 6–7 aż do momentu podjęcia przez HSS decyzji o zakończeniu prac i publikacji.
Tekst może zawierać elementy spekulatywne, eksperymentalne lub o charakterze fikcyjnym. Nie stanowi on instrukcji, porady medycznej, psychologicznej ani terapeutycznej.
Opisywane koncepcje i praktyki nie powinny być stosowane jako metody wpływania na zdrowie fizyczne lub psychiczne bez konsultacji z odpowiednim specjalistą. Autor i Fundacja nie ponoszą odpowiedzialności za skutki wykorzystania treści zawartych w tekście niezgodnie z ich przeznaczeniem.